• YARIM ALTIN
    1.338,00
    % 0,07
  • AMERIKAN DOLARI
    7,5033
    % -0,16
  • € EURO
    9,0006
    % -0,26
  • £ POUND
    10,4505
    % -0,24
  • ¥ YUAN
    1,1620
    % 0,79
  • РУБ RUBLE
    0,1006
    % 0,05
  • BITCOIN/TL
    362402,275
    % -3,88
  • BIST 100
    1.538,04
    % 0,46

Borsada Mum Grafikleri Ne Anlama Gelir ?

Borsada Mum Grafikleri Ne Anlama Gelir ?

Borsalar son yıllarda en çok yatırım yapılan sermaye piyasaları arasında yer alıyor. Halka arz edilen şirket sayısının artması ve yerli yatırımcının da bari paramız enflasyon karşısında ezilmesin düşüncesiyle yatırım yapmasıyla birlikte yatırımcı sayısında rekor bir artış gözlenmektedir. Peki her şey bu kadar kolay mı ? Klasik bir tabir olacak ama enişteniz, bacanak vs. yanınıza gelir ve size bir hisse senedi söyler ve kağıdın tavan tavan gideceği söylenmesiyle renkli bir rüyaya giriş yapmanızı sağlar  Halbuki işler bu kadar kolay değildir  Borsada yatırım yaparken diğer birçok yazımızda nelere dikkat etmeniz konusunda temel bilgiler vermiştim. Şimdi ise bu temel bilgileri biraz daha geliştirerek borsada grafik okuma nasıl yapılır, borsada mum grafikleri ne anlama gelir, mum formasyonları ne ifade eder gibi sorulara yanıt arayacağız.

Birçok kişinin süslü hayallerle girdiği borsa macerası genelde maalesef ki hüzünle sonuçlanıyor. Neden mi ? En büyük sebebi her konuda olduğu gibi eğitimsizlik. Borsada kazanmanın en büyük koşulu bana kalırsa tecrübe ve eğitimden geçer. Son yıllarda artan halka arz furyası birçok yatırımcının hayallerini süsleyip %20-30 gibi rakamlar kısa sürede kazandırmış olabilir. Yıllardır borsada işlem yapan birisi olarak bu hayallere kapılıp paranızı çar çur etmeyin diye sizlere borsada yatırım yapmanın temel ilkelerini öğretmeye çalışacağım. Farkındaysanız en temel ilkeler çerçevesinde cümlesini kuruyorum çünkü borsada yatırım yapmak gerçekten ciddi bir bilgi birikimi sayesinde olmalıdır. Ve bu yazımızda öğreneceğiniz mum grafik analizi, mum grafik formasyonları ve grafik analizleri bana kalırsa her traderın bilmesi gereken temel konular arasında yer alır.

Borsada Mum Grafikleri Analizi

İçinizden aman efendim nedir bu mum çubukları (mum grafikleri) hadi öğrenelim diyenleri duyar gibiyim. Borsada hisse senedi analizi yaparken sadece mum grafiklerine dayanarak işlem yapmayınız. Burada vereceğim bilgiler sizlere trade etme becerinize sadece ek bir strateji bilgisi katacaktır. Profesyonel olarak trade yapan kişiler bilir ki borsada tek doğru analiz yoktur. Peki nedir bu mum grafikleri hadi başlayalım.

Hisse Senedi Analizi Ve Değerlemesi Nasıl Yapılır ?

En basit haliyle borsada mum grafikleri hisse senedinin belirli periyotlarda(zaman dilimlerinde) alış ve satış yapılması sonucunda oluşan kırmızı yada yeşil barlardır. Mum grafiklerinde görmüş olduğunuz yeşil renkler o zaman diliminde alıcıların baskın olduğunu ve hisse senedinin fiyatının yükseldiğini, kırmızı renk ise tam tersi o zaman diliminde satıcıların baskın olduğunu ve fiyatın düştüğünü belirtmektedir. Aşağıdaki fotoğrafta MGROS hisse senedinin 1 günlük periyotta mum grafiklerini görebilirsiniz.

borsada mum grafikleri

Borsadaki mum çubuklarının her birinin oluşum şekillerine göre hisse senedi hakkında çeşitli öngörülerde bulunulur. Örnek vermek gerekirse dolgun bir yeşil mum alıcıların iştahlı olduğunu ve buna dayanılarak da hisse senedinin fiyatının artacağını düşündürür. Mum formasyonlarına başlamadan önce mum grafiklerinin ne anlama geldiği ile ilgili temel birkaç bilgi daha vermek istiyorum.

Bir mum grafiğinde o periyoda dair açılış, kapanış, en yüksek ve en düşük fiyatı görebilir ve buna dayanarak bir öngörüde bulunabilirsiniz. Boğa piyasalarında dolgun yeşil mumlar hakimdir. Ayı piyasalarında ise tam tersi olarak dolgun kırmızı mumlar grafikte ağırlığını arttırmaktadır. Bir mumun kırmızı yada yeşil gövdesi ne kadar uzun olursa o zaman periyodunda yüksek işlem hacmi olduğunu anlarız. Altında kalan çizgiler ise gölgeler olarak ifade edilmektedir. Gövdelerin kısa gövdelerin altındaki gölgelerin uzunluklarının yüksek olduğu piyasalar ise kararsızlığı temsil etmektedir.

Borsada Mum Grafikleri Ne Anlama Gelir ?

Borsada yeşil ve kırmızı mumların ne anlama geldiğini öğrenmiş olduğunuzu düşünüyorum. Peki bu mumlar ne anlama geliyor ? Borsada mum grafikler nasıl yorumlanır ? İşin can alıcı noktası burada başlıyor. Konu hakkında bugüne kadar sizlere en çok kullanılan mum grafik formasyonlarını ve ne anlama geldiğini elimden geldiğince anlatmaya çalışacağım.

Borsada Para Kazanmak İçin Bilmeniz Gerekenler

Bullish (Yükseliş) Mum Formasyonları

Bullish Engulfing Mum Formasyonu (Yutan Boğa)

Yükseliş formasyonları içerisinde sıklıkla aramış olduğum formasyon türlerinden birisi olan yutan boğa (bullish engulfing) piyasalarda en güvenilir formasyonlar arasında yer alıyor. Genel olarak düşüş trendlerinin sona erdiğini ve kendinden önce gelen kırmızı mumu yutmasıyla bir trend dönüşümünün olabileceği sinyalini bizlere verir. Yutan boğa formasyonu için aramış olduğum en temel özellikler aşağıda yazmaktadır:

  • Düşen trendden sonra gelen bir yeşil mum olması
  • Kendinden önceki kırmızı mumu yutması
  • Gövdenin kalın ve gölgelerin kısa olması
  • Teyit mumunun yutan boğa mumunun kapanış fiyatından yüksekte kapanması

Yutan boğa mum formasyonunun oluşması için sizlere aramış olduğum dört özelliği yukarı belirttim. Şimdi gelin grafik üzerinde detaylı görelim.

Bullish engulfing (yutan boğa)

Spinning Top Mum Formasyonu (Dönen Dipler)

Yükseliş trendinin başladığını bizlere gösteren bir diğer mum formasyonumuz ise spinning top nam-ı değer dönen diplerdir. Bu formasyonun bullish ve bearish olmak üzere 2 türü vardır. Umarım ki siz sürekli bullish olanlara denk gelirsiniz

Spinning top mum formasyonunda dikkat etmeniz gerekenler:

  • Gövdenin küçük gölgelerin gövdenin iki katı olması
  • Düşen bir trendden geliyor olması
  • Düşen bir trend sonrası oluşacak mumun rengi önemli değildir.
  • Teyit mumunun ise spinning top mumunun en yüksek seviyesinden daha yüksekte kapanış yapması önemlidir.
Spinning top (dönen dipler) mum formasyonu

Harami (Hamile Boğa) Mum Formasyonu

Yükseliş formasyonları içerisinde diğer iki formasyon tipine göre daha az rastlanan harami formasyonu grafikte görüldüğünde çalışma ihtimali yüksek olan mum formasyonları arasında yer alır. Hamile boğa mum formasyonu kendinden önce gelen kırmızı mumun içerisinde kalması gerekir.

Hamile boğa mum formasyonunda dikkat edilmesi gerekenler:

  • Düşen bir trendden geliyor olmalı
  • Düşen trend sonrasında oluşacak olan yeşil mumun kendinden bir önce gelen mum içerisinde yutulmuş şeklinde olmalı.
  • Teyit seviyesi ise harami mumunun kapanış fiyatından daha yüksekte kapatmış olması gerekmektedir.
hamile boğa mum formasyonu

Dragonfly Doji Mum Formasyonu

Doji formasyonları arasında en çok kullanmış olduğum ve çalışma ihtimali en yüksek bullish formasyonu dragonfly doji mum formasyonudur. Doji formasyonları genel olarak kararsız bir piyasa olduğunu işaret ettiğinden kendisinden sonra gelen teyit mumu büyük önem taşımaktadır. Ayrıca doji formasyonlarını hacimle desteklerseniz daha olumlu sonuçlar alabilirsiniz.

Dragonfly doji formasyonunda dikkat edilmesi gerekenler:

  • Düşen bir trendden geliyor olmalı.
  • Düşen trend sonunda oluşacak olan yeşil doji mumunun alt gölgesi uzun, üst gölgesi kısa olmalıdır.
  • Mumun gövdesi oldukça küçük olmalıdır.
  • Kendisinden sonra gelen teyit mumu doji mumunun kapanış fiyatından daha yüksekte kapatmalıdır.
doji formasyonu

Hammer (Çekiç) Mum Formasyonu

Düşen trend sonrasında oluşan çekice benzer görünümüyle dikkat çeken bir diğer mum formasyonuda hammer formasyonudur. Bu formasyonda düşüş trendinin sonunda oluşan sert satışlar sonrasında alıcıların devreye girmesiyle mumun en üstünde büyük bir gövde oluşur. Oluşan bu şekil piyasalarca çekiç olarak nitelendirilmiştir.

Hammer formasyonu için dikkat edilmesi gerekenler:

  • Düşen bir trendden geliyor olmalı.
  • Oluşan hammer formasyonunda önce sert satışlar daha sonra ise alıcıların baskın olduğu bir mum olmalı.
  • Mumun altında oluşan uzun gölge gövdenin ortalama 2 katı büyüklüğünde olmalıdır.
  • Mumun üst gölgesi hiç yada çok az olmalı.
  • Teyit seviyesi ise hammer mumunun kapanış fiyatından daha yüksek bir değerde kapanış yapması ile oluşmaktadır.
Hammer (çekiç) formasyonu

Inverted Hammer (Ters Çekiç) Mum Formasyonu

Piyasalarda daha az rastlanan yükseliş formasyonu olan ters çekiç düşen bir trend sonrasında oluşan küçük gövdeli ters şekilde duran bir çekici anımsatır. Inverted hammer formasyonunda oluşan mumun rengi yeşil ya da kırmızı olabilir. Burada dikkat edilmesi gereken hususlar diğer bullish formasyonlarında olduğu gibi düşen bir trendden geliyor olması ve oluşan çekiç mumunun gövdesinin küçük olmasıdır. Mumun üzerinde oluşan gölge gövdenin ortalama iki katı büyüklüğünde olmalıdır. Teyit seviyesi ise ters çekiç mumunun kapanış fiyatından daha yüksekte bir kapanış yapması olarak beklenir.

ters çekiç mum formasyonu

Bullish (yükseliş) formasyonları arasında sizlere piyasalarda en sıklıkla karşılaşabileceğiniz türleri yukarıda elimden geldiğince açıklamaya çalıştım. Piyasalarda oluşan yüzlerce formasyon türü bulunmakta fakat hepsi literatüre geçmemektedir. Ayrıca her formasyon %100 çalışacak diye kesinlikle işlem açılmamalı birkaç teknik gösterge ile daha teyit edilmelidir.

Bearish (Düşüş) Mum Formasyonları

Bearish Engulfing (Yutan Ayı) Mum Formasyonu

Borsada mum grafikleri dediğimizde aklımıza ilk gelenlerden birisi Bullish versiyonuda olan bearish engulfing piyasalarda sıklıkla karşılaştığımız düşüş formasyonları arasında yer alır. Fiyatlar yükseliş trendinden sonra artık alıcıların azalmasıyla satıcıların piyasaya yön vermesiyle oluşabilecek yutan ayı mum formasyonu kendinden önce gelen yeşil mumu yutmasıyla bilinmektedir.

Piyasada artık satıcıların hakim olduğunu ya da düşüş trendinin başlayacağının ipucusunu bizlere gösteren yutan boğa formasyonunun oluşması için teyit mumunun bearish mumunun kapanış fiyatından daha düşük fiyatta kapatması beklenilir. Bu durum gerçekleşirse bir düşüş trendinin başlangıcından söz edilebilir.

Bearish Engulfing (Yutan Ayı) Mum Formasyonu

Piyasada görülen her yutan mum bearish engulfing olarak algılanmamalı. Yükselen bir trend sonrasında oluşan büyük gövdeli bir kırmızı mum ancak bearish olarak değerlendirilebilir.

Spinning Top (Dönen Tepeler) Mum Formasyonu

Bullish versiyonuda bulunan spinning top formasyonu yükselen trend sonrası oluştuğunda piyasalarda artık alıcıların nefes aldığı ve satıcıların piyasaya girdiğini bizlere belirtir. Düşüş formasyonları arasında en çok karşılaşabileceğimiz mum formasyonları arasında yer alan spinning top uzun gölgeleri ve küçük kırmızı gövdesiyle yükselin trendin sonlandığını bizlere temsil eder. Spinning top sonrasında oluşan teyit mumu daha düşük bir kapanış değerine sahipse teyit doğru alınmış sayılır ve piyasadan çıkılır.

Spinning top formasyonunda dikkat edilmesi gereken en önemli konu barın gölgesi uzun gövdesinin oldukça kısa olmasıdır. Aşağıda örneği temsil edilmiştir.

Bearish formasyonları

Harami (Hamile Ayı) Mum Formasyonu

Japoncada harami kelimesinin anlamı hamile anlamına gelmektedir. İsminden anlaşılacağı gibi hamile ayı formasyonunda diğer düşüş formasyonları gibi yükselen bir trend sonunda oluşan kırmızı mumun kendinden önce gelen yeşil mumun içerisinde kalması gözlenir. Yeşil mumun kırmızı mumu yutması sonucunda olaşabilecek hamile ayı mum formasyonu için teyit seviyesi beklenir. Teyit seviyesi de hamile ayı mumunun en düşük seviyesinden daha düşük seviyede kapanış yapan mum oluştuğunda doğru teyit alınmış olur.

Harami (Hamile Ayı) Mum Formasyonu

Gravestone Doji (Mezartaşı) Mum Formasyonu

Hiç görmek istemeyeceğimiz mum formasyonlarından olan mezartaşı doji düşüş formasyonları içerisinden en çok güvendiklerim arasında yer alır. Yükselen bir trend sonrasında oluşan küçük gövdeli ve uzun gölgeli kırmızı bir mum beni bütün herşeyimi kaybedeceğim bir korku yarattırır 🙂 Mezartaşı doji formasyonunda diğer düşüş formasyonları gibi yükselen bir trend olmalıdır. Trend sonrasında oluşan alıcıların piyasayı terk etmesiyle ya da satıcıların ağır basmasıyla barın altında küçük bir gövde uzun bir gölge oluşur. Bu mumdan sonra beklenen teyit seviyesi mezartaşı dojinin altında kapanış yapmasıyla doğrulanmış olur. Mezartaşı dojinin rengi önemli olmamakla beraber ben kırmızı mumlara daha çok güvenirim.

Gravestone (mezartaşı doji)

Shooting Star (Kayan Yıldız Ayı) Mum Formasyonu

Yükselen bir trend sonrasında oluşabilen satıcıların ağır baskınlığı bariz derecede görülen mum formasyonlarından birisi de shooting star nam-e değer kayan yıldız ayıdır. Yükselen trend sonrasında piyasa alıcılı gibi görünse de daha sonra sert satışlarla mum kırmızı renge bürünür ve mumun altında kırmızı ya da yeşil bir gövde oluşarak kapanış sağlanır. Daha çok kırmızı gövdeli shooting star formasyonuna güvensem de mumun rengi yeşilde olabilmektedir. Teyit seviyesi olarak ise shooting star mumunun kapanış fiyatından daha düşük bir fiyatta kapanması beklenir. Dikkat edilmesi gereken konu burada mumun üstünde oluşan gölgenin neredeyse 2 katı olması ve gövdenin altında çok az ya da hiç denebilecek küçük bir gölge oluşmasıdır.

Shooting Star (Kayan Yıldız Ayı) Mum Formasyonu

Hanging Man (Asılı Adam) Mum Formasyonu

Borsada mum grafikleri dendiğinde aklımıza gelen bir diğer düşüş formasyonumuzda asılı adamdır. Yükselen trend sonrasında alıcı ve satıcıların işlemlerinde genellikle satıcıların baskın geldiği görüntüsünü bizlere veren hanging man mum formasyonunda dikkat edilmesi gereken nokta barın üst kısmında çok ufak bir gövde ile alt kısmında gövdenin 2 yada 3 katı büyüklüğünde gölge oluşmasıdır. Bu kadar uzun bir gölgenin oluşması alıcı ve satıcılar arasında tabir-i caizse bir savaş olduğunun göstergesi olarak yorumlanır. Asılı adam formasyonunda barın renginin önemi olmamakla ben daha çok kırmızı gövdeli asılı adam formasyonlarını ciddiye alıyorum.

Hanging Man (Asılı Adam) Mum Formasyonu

Bearish Abandoned Baby (Terkedilmiş Bebek Ayı) Mum Formasyonu

Son olarak sizlere ayı formasyonları arasında sunmak istediğim bearish abandoned baby formasyonunu anlayacağım. Bu formasyonda yükselen bir trend sonrasında oluşan doji formasyonu ile küçük gövdeli hacimsiz bir mum oluşur. Oluşan hacimsiz mum gapli oluşmalıdır. Kendisinden sonra gelen düşüş barıda aynı şekilde gap ile açılmalı ve doji barından daha düşük seviyede kapanış yapması gerekmektedir. Terkedilmiş bebek ayı formasyonunda küçük gövde ve küçük gölgeler önemlidir. Bu formasyonun oluşması için kendinden önce sonra mutlaka gap boşlukları aranmalıdır.

Bearish Abandoned Baby (Terkedilmiş Bebek Ayı) Mum Formasyonu

Evet dostlar uzun bir yazının daha sonuna gelmiş bulunmaktayız. Sizlere elimden geldiğince yükseliş ve düşüş formasyonlarından bahsetmeye çalıştım. Borsada mum grafikleri ya da mum grafikleri analizi dendiğinde artık ne anlamanız gerektiğini az-çok bildiğinizi düşünüyorum. Burada yer alan formasyonlar dışında yüzlerce isimlendirebileceğiniz mum formasyonları bulunmaktadır. Fakat yazımızın ilk başlarında dediğim gibi piyasada en çok rastlanılan mum formasyonlarına öncelik vermeye çalıştım. Yapacağınız analizlerde sadece mum formasyonları ile işlem açmamaya özen göstermenizi tavsiye ederim. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere

Kaynak: Alper Ergül Mum formasyonları