• YARIM ALTIN
    1.458,00
    % -0,40
  • AMERIKAN DOLARI
    8,1691
    % 0,17
  • € EURO
    9,7226
    % 0,13
  • £ POUND
    11,2618
    % 0,14
  • ¥ YUAN
    1,2455
    % 0,00
  • РУБ RUBLE
    0,1054
    % -0,18
  • BITCOIN/TL
    487365,324
    % 1,06
  • BIST 100
    1.393,24
    % -1,65

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi

ISO 50001 – Enerji Yönetim Sistemi

Finansagi.com ISO (Uluslararası Standardizasyon Örgütü), ulusal standart kuruluşlarının (ISO üye kuruluşları) üye olduğu dünya çapında bir federasyondur. Uluslararası Standartları hazırlama işlemi, normal olarak ISO teknik komiteleri aracılığıyla yürütülmektedir. Her üye kuruluşun, kurulan bir teknik komitenin konusu ile ilgilenmesi durumunda, o komitede temsil edilme hakkı vardır. Resmi ve sivil toplum kuruluşları olsun, ISO ile işbirliği içindeki uluslararası örgütler de bu işlemde yer alırlar. ISO, elektroteknik standart ile ilgili tüm konularda Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) ile yakın işbirliği yapmaktadır.

Uluslar Arası Standartlar Teşkilatının yayınlamış olduğu, ISO 50001 kodlaması ile adlandırdığı uluslararası enerji yönetim sistemi standardıdır. EN16001 gibi bölgesel ve ulusal standartlardan sonra yayımlanan ilk küresel enerji yönetim standardıdır.

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi standardı,  organizasyonların enerji verimliliğini yükseltmek için gerekli olan süreç ve sistemleri oluşturmalarını, uygulanmasını ve sürdürülebilirliğini sağlamaktır.

Enerji Yönetim Sistemi

Enerji Yönetim Sistemi

Enerji yönetimi, güvenlikten, üretim kalite ve miktarından, çevresel sorumluluklardan taviz vermeden enerjinin verimli kullanımıdır. ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Standardı, organizasyonların enerji verimliliğini yükseltmek için gerekli olan, süreç ve sistemleri oluşturmalarını, bu süreç ve sistemlerin uygulanmasını ve sürdürülebilirliğini sağlamaktadır. Standart tüm enerji türlerini kapsar. Kuruluşların tamamını etkin enerji yönetimine, maliyetlerin azaltılmasına ve çevreye karşı duyarlılığa teşvik eder.

Günümüzde üretim her geçen gün artmakta buna paralel olarak ise enerji kaynakları azalmaktadır. Üretimin artışı ile birlikte sanayilerde enerji kaynaklarının etkin kullanımı, enerji tasarrufu, enerji verimliliği, geri kazanım, tekrar kullanım kavramları önem kazanmaktadır. Bütün bunlar göz önüne alındığında bir enerji tasarrufuna gidilmesi ve bir enerji yönetim sistemi oluşturulması kaçınılmazdır.

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi’nin Faydaları Nelerdir?

  • Uygulamaya konulan projeler yardımıyla enerji tüketimini azaltır.
  • Enerjiden kaynaklanan masrafları kontrol altında tutar ve azaltır.
  • Mevcut cihaz ve elemanların kullanımını kontrol altında tutar.
  • Enerji tüketiminin izlenmesi yoluyla performans hakkında bilgi edinilmesini sağlar.
  • Verimliliğin artırılması ve yasalara uygunluğu sağlar.
  • İsraftan kaynaklanan olumsuz çevre etkisini azaltır.
  • Enerji bilinci ile ilgili olarak toplum içinde saygınlığı arttırır.
  • Sera gazı emisyonlarının azaltılmasında katkı sağlar.
  • Diğer yönetim sistemleri ile birleşimi halinde kaynak tasarrufu sağlar.

ISO 50001 Standardını Kimler Kullanabilir ve Uygulayabilir?

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Standardı, her tip ve büyüklükte organizasyonun, özel ya da kamu kuruluşlarının, hizmet ya da üretim sektöründe faaliyet gösteren her kuruluşun uygulamasına müsait bir yapıda oluşturulmuştur. Enerji bağlantılı çalışan kuruluşları ise doğrudan ilgilendirmektedir.

ISO 50001' deki Hiyerarşi

Enerji Yönetim Sistemi

Kuruluşlardan bir enerji politikası beklenmektedir. Bu politika aşağıdaki taahhütleri içermelidir:

– Enerji performansının sürekli iyileştirilmesi,

– Amaç ve hedeflere ulaşmak için bilginin ve gerekli kaynakların sağlanmasını garanti etmeyi,

– Uygulanabilir yasal ve diğer gerekliliklere uymayı.

– Aynı zamanda, enerji politikası enerji verimi yüksek ürün ve hizmetlerin satın alınmasını desteklemelidir.

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Standardı, aşağıdakileri içeren bir enerji planlamasının yapılmasını ve yazılı olmasını istemektedir:

– Yasal ve diğer gereklilikler

– Enerji gözden geçirmesi

– Enerji temel çizgisi

– Enerji performans göstergeleri

– Amaç ve hedefler

– Aksiyon planı (faaliyet planı)

Enerji gözden geçirmesi yazılı olmalıdır ve enerji gözden geçirme için kullanılan metot ve kriterler de yazılı olmalıdır. Enerji gözden geçirme dokümanı güncel tutulmalıdır. Enerji gözden geçirmesinde aşağıdaki konular yer almalıdır:

a- Ölçüm verilerine dayalı enerji kullanımı,

b- Önemli enerji kullanım ve tüketimleri,

c- Önceliklendirme ve iyileştirme için fırsatlar.

Enerji Performansı

Enerji Yönetim Sistemi

Yönetim Sorumluluğu

Üst yönetim aşağıdakileri yaparak EYS’ ye ve onun etkinliğini sürekli geliştirmeye olan bağlılığını ve desteğini gösterir:

  • Enerji politikasını tesis etmek, uygulamak ve sürdürmek,
  • Enerji yönetimi sistemini tesis etmek, uygulamak, sürdürmek ve geliştirmek için gereken kaynakları sağlamak,
  • Enerji yönetimi sistemi takımına bir yönetim temsilcisi atayarak ve ilave üyeleri onaylamak,
  • Enerji yönetimi sisteminin ele alacağı kapsam ve sınırları tespit etmek,
  • Enerji yönetiminin önemini kuruluşa duyurmak,
  • Enerji performansı hedeflerinin ve amaçlarının tesis edilmesini ve karşılanmasını sağlamak,
  • Enerji yönetimi sisteminin hem işleyişinin hem de kontrolünün etkin olması için gereken kriterleri ve yöntemleri belirlemek,
  • Varsa, uzun dönem planlamasına enerji hususlarını katmak,
  • Sonuçların ölçülmesini ve rapor edilmesini sağlamak,
  • Yönetim gözden geçirmeleri yapmakla mükelleftir.

Yönetim Sorumluluğu

Enerji Yönetim Sistemi

Tepe yönetim, uygun beceriler ve eğitim ile aşağıdaki sorumluluk ve yetkilere sahip bir yönetim temsilcisi atarlar:

  • Enerji yönetimi sisteminin bu Uluslararası Standarda uygun olarak tesis edilmesini, uygulanmasını ve sürdürülmesini sağlamak;
  • Enerji yönetimi sisteminin performansı hakkında tepe yönetime rapor vermek;
  • Enerji performansındaki iyileştirmeler hakkında tepe yönetime rapor vermek;
  • Enerji yönetimi faaliyetlerinin desteklenmesinde kendisi için çalışacak uygun seviyede bir yönetim yetkisine sahip kişiyi/kişileri tespit etmek;
  • Kuruluşun enerji politikasını desteklemek üzere tasarlanmış enerji yönetimi faaliyetlerini planlamak ve yönetmek;
  • Etkin enerji yönetimini kolaylaştırmak için sorumlulukları ve yetkileri tanımlamak ve duyurmak.

Enerji politikası, kuruluşun gelişmiş enerji performansına erişmeye bağlılığını belirtir. Tepe yönetim, enerji politikasının aşağıdakileri gerçekleştirmesini sağlar:

  • Enerji yönetimi sisteminin kapsamını ve sınırlarını tanımlamak ve dokümante etmek,
  • Kuruluşun yapısı ve ölçeği ile enerji kullanımı üzerindeki etkisine uygun olmak,
  • Enerji performansında sürekli iyileştirmeye bağlılık içermek,
  • Amaç ve hedeflere ulaşmak için bilgilerin ve gerekli tüm kaynakların bulunabilir olmasını sağlamaya bağlılık içermek,
  • Tüm geçerli yasal ve diğer gerekliliklere uymaya bağlılık içermek,
  • Enerji amaç ve hedeflerini belirlemek ve gözden geçirmek için çerçeve sağlamak,
  • Enerji verimli ürün ve hizmetlerin satın alınmasını desteklemek,
  • Kuruluş bünyesinde belgelenmiş, duyurulmuş ve anlaşılmış olmak,
  • Düzenli gözden geçirilmek ve güncellenmek.

Enerji Politikası

Enerji Yönetim Sistemi

Kuruluşların Enerji Profili

Kuruluş bir enerji profili çıkarır, sürdürür ve kaydını tutar. Enerji profilini çıkarmak için kullanılan yöntem ve kriterler belgelenir. Kuruluş, enerji profilini çıkarmak için;

  • Ölçüme ve diğer verilere dayanan enerji kullanımını analiz eder,
  • Mevcut ve potansiyel enerji kaynaklarını tespit eder,
  • Geçmiş ve şimdiki enerji kullanımını değerlendirir,
  • Gelecekteki enerji kullanımını tahmin eder,
  • Enerji kullanımı analizine dayanarak kayda değer enerji kullanımı alanlarını tespit eder
  • Kuruluş için veya kuruluş adına enerji kullanımını kayda değer oranda etkileyen tesisleri, ekipmanı, sistemleri, süreçleri ve personeli tespit eder,
  • Enerji kullanımını etkileyen diğer ilgili değişkenleri tespit eder,
  • Tespit edilen kayda değer enerji kullanımları ile ilgili tesislerin, ekipmanın, sistemlerin ve süreçlerin mevcut performansını belirler,
  • Mümkün olduğunda, enerji performansını geliştirmek için yenilenebilir veya alternatif enerji kaynakları dâhil fırsatları tespit eder ve öncelik tanır,
  • Enerji profili belirlenmiş aralıklarla ve tesislerdeki, ekipmandaki, sistemlerdeki veya süreçlerdeki büyük değişikliklere karşılık olarak güncellenir.

Enerji Referans Çizgisi

  • Enerji referans çizgisi, en az 12 aylık veriyi dikkate alan başlangıç enerji profilini kullanarak tesis edilir. Enerji performansındaki değişiklikler, enerji referans çizgisine göre ölçülür. Referans çizgisi, Enerji Performansı Göstergeleri (EPG) artık örgütsel enerji kullanımını yansıtmadığında; süreçte, işletim modellerinde veya enerji sistemlerinde büyük değişiklikler olduğunda veya önceden belirlenmiş bir yönteme göre düzeltilir.
  • Enerji referans çizgisinin kaydı tutulur.

Enerji Planlaması

Enerji Yönetim Sistemi

Enerji Performans Göstergeleri(EPG)

  • Kuruluş, enerji performansını belirmekte ve amaç ve hedeflere doğru ilerlemenin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere EPG’ ni tespit eder.
  • EPG’ lerini tanımlama ve güncelleme yöntemi/yöntemlerinin kaydı tutulur. EPG’ leri, enerji referans çizgisine göre düzenli olarak gözden geçirilir ve karşılaştırılır.

Yasal ve Diğer Gereklilikler

  • Kuruluş geçerli yasal gereklilikleri ve enerji kullanımı ile ilgili tabi olduğu diğer şartları tespit eder ve erişime sahip olur.
  • Kuruluş bu gerekliliklerin enerji kullanımına nasıl uygulandığını belirler ve bu yasal ve kuruluşun tabi olduğu diğer gerekliliklerin enerji yönetimi sisteminde dikkate alınmasını sağlar.

Yetkinlik, Eğitim ve Farkındalık

  • Kuruluş, kayda değer enerji kullanımı ile ilgili kendisi için veya kendi adına çalışan kişi veya kişilerin uygun öğretim, eğitim, beceri ve deneyim bazında yetkin olduğunu temin eder.
  • Kuruluş, kayda değer enerji kullanımının kontrolü ve enerji yönetimi sisteminin çalışması ile ilgili eğitim ihtiyaçlarını tespit eder. Bu ihtiyaçları karşılamak üzere eğitim sunar veya diğer önlemleri alır. İlgili kayıtlar tutulur.
  • Kuruluş, kendisi için veya kendi adına çalışan kişilerin aşağıdakileri bilmesini temin eder.

Uygulama ve İletişim

Enerji Yönetim Sistemi

Dokümantasyon

Kuruluş, EYS’ nin çekirdek unsurlarını ve kendi etkileşimlerini tarif etmek için kâğıt üzerinde veya elektronik olarak bilgiler tesis eder, uygular ve sürdürür.

Enerji Yönetim Sistemi (EYS) dokümantasyonu aşağıdakileri içermelidir:

  • Enerji politikası,
  • Enerji amaçları, hedefleri ve faaliyet planları,
  • Enerji amaçlarına ve hedeflerine erişme planları,
  • Bu Uluslararası Standardın gerektirdiği belgeler ve kayıtlar,
  • Etkili planlama, işletim ve kayda değer enerji kullanımları ile ilgili süreçlerin ve ekipmanın kontrolünü temin etmek için gereken, kuruluşun belirlediği belgeler ve kayıtlar.
  • EYS tarafından gerekli görülen belgeler kontrol edilir. Bu belge uygun olduğunda ise teknik dokümantasyonu içerir.

Kuruluş, aşağıdakileri gerçekleştirmek için prosedürler tesis eder, uygular ve sürdürür:

  • Kullanımdan önce yeterlilik belgelerini onaylamak,
  • Gerekli olduğunca periyodik olarak gözden geçirmek ve güncellemek,
  • Belgelerin değişikliklerinin ve mevcut yenileme statüsünün tespit edilmesini temin etmek,
  • Geçerli belgelerin cari sürümlerinin, Enerji Yönetim Sistemi’ nin etkin şekilde uygulanması için önemli olan faaliyetlerinin sürdüğü yerlerde bulunmasını temin etmek,
  • Belgelerin kolaylıkla okunabilir ve tanınabilir olmasını temin etmek.

Faaliyetlerin Kontrolü

Kuruluş, belirlenmiş koşullar altında yürütülmelerini temin etmek için, aşağıdakileri gerçekleştirerek kayda değer enerji kullanımları ile ilgili ve enerji politikası, amaçları ve hedefleri ile uyumlu olan faaliyetleri tespit eder ve planlar:

  • Kayda değer enerji kullanımlarının etkin şekilde yürütülmesi ve bakımı veya yokluğunun etkin enerji performansından kayda değer bir sapmaya yol açabileceği kriterleri tesis etmek ve koymak,
  • Ekipmanları, süreçleri ve sistemleri faaliyet kriterlerine uygun olarak işletmek ve bakımlarını yapmak,
  • Faaliyetlerin kontrolünü kuruluş için veya kuruluş adına çalışan personele uygun şekilde bildirmektir.

İletişim

  • Kuruluş, enerji performansı ile ilgili olarak büyüklüğüne uygun şekilde dâhili bildirim prosedürü/prosedürleri tesis eder, uygular ve sürdürür.
  • Kuruluş, bünyesinde yer alan tüm seviyelerdeki personelin farkındalığının, anlayışının, bağlılığının ve katılımının, Enerji Yönetim Sistemi hakkında iyileştirme teklifleri yapmaya, bu konuda bir sürece sahip olmaya ve ilgili görüşlerini sunmaya özendirilmesini temin eder.
  • Kuruluş, enerji yönetimi sistemi ve enerji performansı hakkında dışarıya bildirim yapıp yapmayacağına karar verir ve kararını belgeler. Karar dışarıya bildirim yapma doğrultusunda ise kuruluş bu harici bilgilendirme için bir yöntem tesis eder ve uygular.

Tasarım

  • Kuruluş, kayda değer enerji tüketen tesislerinin, ekipmanının, sistemlerinin ve süreçlerinin tasarımı, tadilatı ve yenilenmesinde, enerji performansı iyileştirme fırsatlarını göz önüne alır.
  • Enerji performansı değerlendirme sonuçları, ilgili projenin şartnamesine, tasarımına ve tedarik faaliyetlerine dâhil edilir.
  • Projenin tamamlanmasının ardından enerji profili değerlendirilir ve güncellenir. Bu etkinliğin tüm unsurları kaydedilir.

Enerji Hizmetleri ve Malların Satın Alınması

  • Kuruluş, enerji hizmetleri, ürünleri ve kayda değer enerji kullanımı olan ekipmanları satın alırken tedarikçileri, satın almanın kısmen enerji verimliliğine göre değerlendirildiği konusunda bilgilendirmelidir. Kuruluş, enerji hizmetleri, ürünleri ve kayda değer enerji kullanımı olan ekipmanların satın alınması veya kiralanması ile ilgili olduğunda, beklenmedik durumları hesaba katmalıdır.
  • Kuruluş, satın almadan önce, enerji kullanan ekipmanların planlanan veya tahmini çalışma ömrü boyunca enerji kullanımını değerlendirmek için prosedürler tesis eder ve sürdürür.

Kuruluş, enerji satın alma şartnamesini uygun olduğu üzere tanımlayabilir. Aşağıdaki kalemler:

  • Enerji kalitesi,
  • Bulunabilirlik,
  • Kapasite,
  • Zaman içindeki değişim,
  • Faturalama parametreleri ve maliyet,
  • Çevresel etki,
  • Yenilenebilirlik,
  • Diğer kalemler,

Dikkate alınabilir.

Performansın Kontrol Edilmesi

Enerji Yönetim Sistemi

Performansın Kontrol Edilmesi

İzleme Ölçüm ve Analiz

Kuruluş, enerji performansını belirleyen faaliyetlerinin temel niteliklerinin izlenmesini, ölçülmesini ve analiz edilmesini temin eder.

Temel nitelikler asgari olarak aşağıdakileri kapsar:

  • Enerji profili,
  • Kayda değer enerji kullanımları,
  • Enerji amaçlarına ve hedeflerine erişmek için faaliyet planlarının etkinlikleri,
  • Temel niteliklerin izleme ve ölçüm sonuçları kayıt edilir,
  • Kuruluş, temel niteliklerin izlenmesi ve ölçümünde kullanılan ekipmanın doğru ve tekrarlanabilir veriler sağlamasını temin eder. Kalibrasyon kayıtları tutulur,
  • Bu faaliyetlerin sonuçları korunur.

Kayıtların Kontrolü

  • Kuruluş, enerji yönetimi sisteminin gerekliliklerine uyumu ve erişilen enerji performansı sonuçlarını göstermek için gerekli olan kayıtları oluşturur ve tutar.
  • Kayıtlar, okunabilir, tanınabilir ve ilgili faaliyet, ürün veya hizmete doğru izlenebilir olur ve tesis edilen saklama süresi boyunca bu şekilde korunur

Yönetimin Gözden Geçirmesi Girdileri

Yönetimin gözden geçirmesi girdileri aşağıdakileri içerir:

  • Önceki yönetim gözden geçirmelerinin takip faaliyetleri,
  • Enerji politikasının gözden geçirilmesi,
  • Enerji performansının gözden geçirilmesi,
  • Yasal uyumun ve yasal yükümlülüklerdeki ve kuruluşun tabi olduğu diğer gerekliliklerdeki değişikliklerin değerlendirilmesi,
  • Enerji amaçları ve hedeflerinin hangi noktaya kadar tutturulduğu,

Diye sayabiliriz.

Yönetim Gözden Geçirmesi

Enerji Yönetim Sistemi

Bir enerji yönetimi sistemi tetkik sonuçları;

  • Düzeltici ve önleyici faaliyetlerini durumu;
  • Uygun görüldüğü şekilde, bir sonraki dönem için tahmini enerji performansı;
  • İyileştirme için tavsiyeler.

Yönetimin Gözden Geçirmesinin Çıktıları

Yönetimin gözden geçirmesinin çıktıları, aşağıdakilerle ilgili herhangi bir kararı veya faaliyeti içerir:

  • Geçen gözden geçirmeden sonra kuruluşun enerji performansındaki iyileşme,
  • Enerji politikasının değişiklikleri,
  • Enerji yönetimi sisteminin amaçlarının, hedeflerinin ve diğer unsurlarının, kuruluşun sürekli gelişime bağlılığına uygun değişiklikleri,
  • Kaynakların tahsisi.

Diye ifade edebiliriz.

Enerji Performans Göstergeleri

  • Enerji Performansı Göstergeleri (EPG) kayda değer enerji kullanımının ayrı tesisleri ve ekipmanları için ölçülmelidir. Zamanla değişim gösterebilen bu bağımsız ölçülen EPG’ leri sürekli olarak izlenmelidir. Değişimin nedenleri araştırılarak gereksiz enerji kullanımı tespit edilebilir. İzleme ve ölçüm sonuçlarının görselleştirilmesi, EPG değişimlerinin tespit edilmesini kolaylaştırır. (Bir görselleştirme örneği Şekil A.2’de gösterilmiştir.)

EPG Örnek

Enerji Performans Göstergesi-Örnek

Enerjinin insan ilişkisi, çevre, yaşam ve madde konularında daha fazla makaleyi Finansagi.com adresinde bulabilirsiniz.

Siz Enerji Yönetim Sistemi hakkında ne düşünüyorsunuz? Konu ile ilgili görüşlerinizi aşağıda bulunan yorum kısmında paylaşabilirsiniz.

https://finansagi.com/ Son dakika gelişmelerden anında haberdar olmak için bizi Twitter’da takip edin.